De tekst hierboven is niet van mij, maar van professor dr. Henriëtte Prast, lid van de WRR en hoogleraar persoonlijke financiële planning aan de Universiteit van Tilburg. Het zal u niet ontgaan zijn dat er nieuw pensioen”akkoord” op tafel ligt, dat op z’n zachtst gezegd controversieel is. Het oude stelsel heeft ineens helemaal afgedaan, en dus presenteert minister Kamp van de PVVD een compleet nieuw stelsel. Wat zijn nu eigenlijk de essenties?

1. De pensioenfondsen garanderen niet langer een welvaartsvast pensioen. Hierdoor kunnen ze kleinere buffers aanhouden en dus met meer geld gokken op de beurs. Met kans op een hoger rendement, natuurlijk.

2. Omdat er toch geen welvaartsvast pensioen meer wordt gegarandeerd, lopen de werkgevers minder risico te hoeven bijstorten. Het risico ligt immers bij de pensioengerechtigde. Daarom is VNO/NCW zo stil dezer dagen.

3. De pensioenen worden gekoppeld aan de levensverwachting. Dat de kwaliteit van het leven boven de 65 vaak niet zo geweldig meer is en ook niet meegroeit, doet daar niets aan af. Bot vertaald: je krijgt je centen pas als je bijna in het bejaardentehuis zit. Dan mag je gaan "genieten".

4. De rekenrente van de fondsen gaat fors omhoog. Zo wordt het normrendement op aandelen (voor inflatie) 7,5%. Concreet betekent dat, dat waar pensioenfondsen nu niet of nauwelijks kunnen indexeren, ze in het nieuwe stelsel direct geld kunnen gaan uitdelen aan gepensioneerden. Terwijl de pot met geld even groot is! Alle deskundigen zijn het erover eens dat de kans groot is dat de jongeren straks zonder geld dreigen te zitten. Boze (linkse!) tongen hebben het zelfs over een piramidespel met verplichte deelname.

5. In het nieuwe systeem worden de toekomstige verplichtingen berekend aan de hand van het verwachte rendement van de beleggingen. Hoe meer een pensioenfonds in risicovolle aandelen stapt, hoe hoger het verwachte portefeuillerendement. Met dit verwachte rendement als rekenrente, worden de verplichtingen lager. Daarmee stijgt de dekkingsgraad, de verhouding tussen de bezittingen en de verplichtingen. Zo kan het gebeuren dat een fonds dat meer in aandelen stapt, op papier gezonder is dan een fonds dat conservatiever belegt door meer obligaties in de portefeuille te houden.

6. In het “akkoord” is vrome taal opgenomen over de oudere werknemer. Het is natuurlijk o-zo belangrijk dat de kansen voor oudere werknemers op de arbeidsmarkt toenemen en zij daadwerkelijk aan een baan geholpen worden. De sociale partners zijn overeengekomen daar dit najaar afspraken over te maken. Met andere woorden: de ideeënrijkheid was op dit moment niet erg groot. Niet groter dan de afgelopen 50 jaar in ieder geval, waarin het nimmer is gelukt de kansen van 50-plussers te vergroten.

7. Natuurlijk moert er toezicht komen, om te voortkomen dat uw pensioen ineens op is gegaan aan vage "kosten" van het pensioenfonds. Zo gingen de spaarpotjes immers bij de beleggingshypotheken ook op. Dit toezicht is echter niet geregeld in het akkoord.

8. Na jaren van bezuinigingen gaat de AOW ietsje omhoog. Dit komt ten goede aan de pensioenfondsen, omdat bij een hogere AOW zij minder pensioen hoeven uit te keren. Een sigaar uit eigen doos overigens, want allerlei andere regelingen worden versoberd of afgeschaft.




De conservatieve rekenmethoden uit het verleden zorgden ervoor dat de pensioenen met grote zekerheid konden worden uitgekeerd. Maar in het nieuwe stelsel worden geen garanties meer gegeven. En omdat ze toch niks garanderen naar de toekomst toe, kunnen ze nu vast extra veel uitgeven.
Juist het gebrek aan garanties doet de vraag rijzen wat straks nog de toegevoegde waarde is van een pensioenfonds? Werknemers worden verplicht geld weg te dragen naar een beleggingskantoor, dat gaat gokken met hun geld. Dat kantoor garandeert niets. Maar dat kan de werknemer zelf ook, gokken op de beurs met ongewis resultaat. Daar heeft de werknemer geen dikbetaalde intermediair voor nodig. En zeker niet één die de afgelopen jaren blijk heeft gegeven weinig sjoege te hebben van beleggingen.

U voelt nattigheid? Of heeft gewoon geen enkel vertrouwen in een PVVD-er die uw pensioen wel even regelt? Allemaal een kwestie van communicatie. Tuurlijk Henk. Leg het nog één keer uit.
En die professor… die is gek.