Een moeilijke vraag, Sha-Baz.

Enerzijds geloof ik ook wel in een "aangeboren" moraal; bepaalde dingen vinden we nu eenmaal meer of minder fijn. Anderzijds is er ook de sociale ontwikkeling van de mens, ook individuen hebben "peers". Dat maakt de argument van "religie" dat ze "tenminste" nog een moraal verschaft mijns inziens nog stuitender; alsof we geen dingen kunnen afspreken met elkaar zonder dat er een god is.

"If people are good only because they fear punishment, and hope for reward, then we are a sorry lot indeed." - Albert Einstein.

Hmm de fouten die bepaalde religies maken ten aanzien van de medemens schiet vrij snel te binnen... aflaten kopen (geld), kruistochten (geld) en andere extremistisch gedrag (macht)..

Door rationeel te denken en te handelen op een wijze zoals wij zelf ook graag behandeld wensen te worden onstaat mijn moraal denk ik...

Maar wie ben ik, ik ben ook maar God, net als jij overigens

Dat varieert per persoon. Van alle wereldreligies en/of andere denktranten zijn atheisten immers het moeilijkst in een hokje te proppen, omdat ze het alleen eens zijn over hoe het niet is. Ik vind zelf echter dan zich ethisch gedragende atheisten oprechter zijn dan zich ethisch gedragende religie-aanhangers, omdat die zich immers zo gedragen vanuit een angst uiteindelijk een of andere vorm van langdurige/eeuwige straf te lijden omdat ze zich niet aan de strikte eisen van hun godheid houden.
Ook vind ik dat de 'ethische verloedering door secularisatie' juist een gevolg is van de nadruk die in (de meeste) geloven op ethiek word gelegd, omdat men die dan in verband brengt met de grote hoeveelheid religieuze regels die eigenlijk niets met een goed mens zijn te maken hebben, alleen met het niet doen van bepaalde dingen.

Maar dat is ook maar mijn mening.

Zelf moest ik denken aan apen. Apen hebben geen enkele vorm van religie, en beschikken over geen enkel dogma. Daar kunnen we het over eens zijn, toch?
En toch beschikken apen over een primitieve vorm van een moraal. Een aap zal een andere aap niet zomaar doden omdat hij daar toevallig een keer zin in heeft. Iets houdt hem tegen, namelijk de consequenties. De rest van de groep apen zal hem namelijk hierop 'aanspreken'. Deze 'rest van de apen' doen dit om dezelfde reden als waarom de ene aap de andere niet doodt, en die reden is dat elke afzonderlijke aap beter af is als het niet normaal is om andere apen te doden. Die status quo zal iedere afzonderlijke aap willen handhaven omdat het in zijn eigen belang is. Zo ontstaat een evenwicht waarin het 'not done' is een andere aap te doden. Dit evenwicht komt zoals we zien voort uit een soort egoïsme, maar het dient iedere afzonderlijke aap. Dit is in essentie het beginsel van zowel individualisme als moraliteit. In de geschiedenis van de mensheid hebben onze voorouders ook een dergelijke ontwikkeling meegemaakt. Er zijn immers na verloop van tijd gemeenschappen ontstaat waar een dergelijke status quo heerste, de eerste beschavingen zijn hieruit ontstaan. Deze gemeenschappen hadden een duidelijk voordeel ten opzichte van dieren die alleen waren en dus ook ten opzichte van soortgenoten die ambities hadden over andere apen te heersen, namelijk dat zij alleen waren en deze eerste gemeenschappen louter door hun aantallen sterker waren. Zo is moraliteit denk ik via evolutie ontstaan. Voorouderlijke exemplaren die deze status quo wilden doorbreken zijn keer op keer in de minderheid gebleken, en hadden zo per definitie een geringere overlevingskans dan soortgenoten die (zoals we zagen, uit eigenbelang) deze status quo handhaafden.

@Sha-baz: als we dan toch Einstein gaan citeren:

"The individual has become more conscious than ever of his dependence upon society. But he does not experience this dependence as a positive asset, as an organic tie, as a protective force, but rather as a threat to his natural rights, or even to his economic existence. Moreover, his position in society is such that the egotistical drives of his make-up are constantly being accentuated, while his social drives, which are by nature weaker, progressively deteriorate. All human beings, whatever their position in society, are suffering from this process of deterioration. Unknowingly prisoners of their own egotism, they feel insecure, lonely, and deprived of the naive, simple, and unsophisticated enjoyment of life. Man can find meaning in life, short and perilous as it is, only through devoting himself to society."

geef mij maar een standpuntenel JA|NEE knop dan doe ik graag mee met de stellingenhoos :-p

Individuen bestaan uit ruimteschepen Sha-baz. Altijd van je af moraliseren, zeg maar.

Sha-baz is de shizza, kazaam

Naar mijn mening is moralisme of principes geen constante maar onderhevig aan ambitie, omgeving en omstandigheden.

Als een kind van je pijn gedaan wordt (of erger) schuif je heel snel je principes aan de kant, dag moralisme.

Ons huidige moralisme is gebaseerd op de moraal zoals die is vastgelegd door grote denkers uit de geschiedenis. Ik maak gemakshalve maar even geen onderscheid tussen Homerus of Jezus. Beiden hadden inzichten in maatschappelijke waarden die vandaag de dag nog gelden, vele waarvan door de kerk zijn toegeigend als zijnde "gods gift aan de mensheid". Verder onderschrijf ik the_ED's mening dat moralisme een biologische grondslag kent. net als dat alle dieren in de basis gedrags-geprogrammeerd zijn, zijn ook mensen dat. De grote filosofen hebben alleen maar bijgedragen aan het concretiseren en kristalliseren van ons gedrag en er wat maatschappelijke öutlines"voor geschetst.

ofzo.

Ik vermoed zelfs dat álle moraliteit een biologische grondslag heeft. Zijn daarmee deze regels, zodra ze bijvoorbeeld in een soort manifest worden gegoten, dogmatisch? Ik denk van niet, zolang ze te herleiden zijn tot hun essentie, hun bittere noodzaak om het individu te dienen. Is de waarde van het individu een dogma? In zekere zin misschien wel.

Indeed sha-baz, maar waar het voor mij verwerpelijk word is als het dogma belangrijker wordt dan het individu dat het zou moeten dienen.....

Maar als je op die manier elke vaste waarde als dogma bestempelt, is de lading van het woord dogma dan niet wat te zwaar? Wat nou als je zo'n aanname inderdaad doet (dat het individu belangrijker is dan het collectief, een dogma dus), en met woorden illustreert waaróm je dat aanneemt. Dan kun je in mijn optiek niet langer spreken van een dogma.

Wat mij betreft is moraal gewoon het gevolg van de gemene deler van wat het collectief vindt (sorry voor de indiidualisten). Aangezien moraal nogal verschuift in de loop der eeuwen, geloof ik niet dat die voortkomt uit biologische grondslagen. Op zn hoogst is het biologisch ingegeven dat de mens, als kuddedier, de moraal van de meerderheid overneemt.

Nogal simpel, dunkt me. Evolutie. Evolutie is de 'bedrader' van ons brein en aangezien moraal het resultaat is van ons brein kan het niet anders dan dat evolutie hiervoor verantwoordelijk is.

Inhoudelijk zou ik verwijzen naar spiegelneuronen, the selfish gene van dawkins geeft ook een aardig inzicht in moraliteit en haar redenen tot ontstaan.

Ik vermoed dat als je zonder geschrift bent opgegroeid, je juist een stabielere moraal hebt; immers pas je je sneller aan aan een wisselende omgeving en bent niet gehinderd door een voorgeschreven moraal (van het verhaal).
Ik onderschrijf de biologische waarde van moraal: evolutie.
En evolutie heeft de toekomst. Samen voor ons eigen!

viva la evolution!

Ervaring.

Michael Shermer stelt dat moraliteit is geprogrammeerd in onze "genen", de zogeheten "memes", oftewel "memory genes".
Dit is de grondslag van elke maatschappij.
Het enige wat een eventueel dogma daaraan toevoegt is de inhoud van ons leefgedrag; wat je wel en niet mag, of wat wel en niet normaal is.

@vlaskoorts: moraal is nooit verschoven. het is altijd fout geweest om te doden, en altijd goed geweest om lief te zijn voor kinderen (even los van de Spartanen dan). De invulling van de moraal daarentegen is wel degelijk aan verandering onderhevig maar deze is zo elastisch als snot.
Los van onze technologische ontwikkelingen zijn we nog geen hol verder dan 2000 jaar geleden. We kunnen nog steeds niet met zijn allen op een vierkante meter leven zonder ruzie te krijgen en jouw god moet ineens ook mijn god zijn.

Dan ga ik nu eindelijk Forza even uit de verpakking halen.

Een mens is per definitie een sociaal dier. Het kan ook nog denken, en daarvan krijg je moraal. De vraag moet zijn: hebben gelovigen eigenlijk wel moraal?

Gelovigen niet, want een mens an sich kan geen moraliteit hebben. Geloof wel. Dat is wat mijn discussiepartners op Youtube lijken te proclameren. Ik vind dat een belediging voor het menselijk intellect en het menselijk vermogen om goed van slecht te onderscheiden aan de hand de perceptie van het individu.

Ik denk dat moraal een evolutionaire oorzaak heeft, nl. dat groepen met én een sterke complexiteit van organismen én een redelijke gelijkwaardigheid van onderlinge verhoudingen (dus geen mierenkolonie o.i.d.) én een totale afwezigheid van moraal het niet lang uithouden. Dergelijke groepen vallen uiteen (de leden zoeken hun heil bij gelijkgestemden met wie ze een "uitwendige" moraal delen) of de groep gaat ten onder.

Die gedeelde moraal kan zoiets simpels zijn als afkeer van vreemdelingen.

En dat daarna het woord "moraal" geplakt is op het gedrag dat we kennen als het voortrekken van de individuën in je eigen kliekje

En dat sinds de Verlichting (tja, die MOEST weer eens langskomen) dat steeds effectiever gerationaliseerd is totdat de hele wereld bij je kliekje hoort. Dat heet dan een Mensenrechtenverdrag.

Dus: moraal heeft misschien wel een oorzaak, maar moraal is vooral de oorzaak van dat er nog steeds samenlevingen bestaan.

DICKY-mét!

*denkt na*

Dit vraagstuk draait in mijn ogen om 'conscience' ofwel 'geweten', en heeft weinig te maken met het wel of niet erkennen van één of andere God. Er is hierover inmiddels een flinke hoeveelheid literatuur beschikbaar, waaronder:

Without Conscience - Robert Hare
Mask of Sanity - Hervey Cleckley
Sociopath Next Door - Martha Stout
Political Ponerology - Andrzej Lobaczewski

Moraliteit staat los van ideologie. Een atheïst kan exact dezelfde morele waarden hanteren als een gristen of desnoods scientoloog. Alleen zullen ze het nooit toegeven.

Ik blijf erbij, het is andersom. Als je moraliteit van een ander of uit een boekje moet leren is het geen moraliteit meer.

Heeft toevallig iemand dat 'Selfish gene' van Dawkins gelezen? Ikzelf nog niet namelijk, maar wordt hierin nou zo'n beetje beweerd wat hier ook boven komt borrelen? Dat moraliteit iets genetisch is?

Maar gelul, we leren toch allemaal een gedeelte van onze moraliteit van anderen? Ouders, vrienden, mensen om ons heen. Of is het écht allemaal voorgeprogrammeerd in onze genen? Ik ben er nog niet uit.

Nee, wel deze: heersende boek link

Ome Kees zei altijd: De waarheid ligt altijd in het midden.
Lijkt me vanzelfsprekend dat erfelijkheid en opvoeding een rol spelen maar ieder individu ontwikkelt zichzelf verder en trekt daaruit zijn eigen conclusies (in meer of mindere mate)

Frans de Waal maakt een goed punt voor de stelling dat moraal niet uniek is voor mensen. Ik zou dat kunnen toelichten maar het tegendeel van die claim staat niet in het topic - ik hoef niets te weerleggen wat niet wordt beweerd.

/luie hond

Ik denk dat moraal wel uniek is voor mensen. Zoals een appel nog geen appelboom is is dat pak slaag dat als je als kind kreeg nog geen moraliteit.

@sacamano zie dat apenverhaal hierboven. Angst om te doden wegens sancties is niet hetzelfde als vanwege moraal niet doden.

Wat ik niet snap aan de appelbom metafoor: dat een appel geen appelboom is is triviaal, maar een appel bevat voldoende om een appelboom uit te laten ontstaan met tussenkomst van niks anders dan tijd. Hoe vertaal je dat naar deze discussie?

EN als iemand slaan voldoende is om te voorkomen dat hij zich amoreel gedraagt dan kun je het elk organisme aanleren dat zich laat conditioneren. Ik geloof niet dat alle dieren die kunnen worden geconditioneerd ook moreel gedrag vertonen.

Ik geloof niet bedoel ik als: ik heb geen gegevens die daarop wijzen.

En wat mij betreft is moraal uit een boekje net zo goed als elke andere moraal. In die zin verschilt moraal uit een boekje namelijk wezenlijk van geconditioneerd gedrag: de lezer van dat boekje vormt een eigen oordeel over de wenselijkheid van moreel gedrag.

Ik geloof dat ik al mijn comments maar moet gaan afsluiten met een dubbele punt..

Hoei, bedankt voor heersendeboektip! In het Engels lezen of in het Nederlands?

@ sacamano: Oja? Gij zult niet vloeken godverdomme!

Maar met dat apenverhaal bedoelde ik juist dat in een ver verleden de angst voor sancties, of eigenlijk de angst om de 'vreedzame status quo' te doorbreken, de basis vormt voor moraliteit. Ik zou zo geen ander mechanisme kunnen bedenken dat geëvolueerd is tot moraliteit.

Uit moreel oogpunt zou ik de 'vreedzame status quo' van dit kabinet graag willen doorbreken.

Waar haalt het atheïsme volgens u haar moraliteit vandaan?

Om puur op deze stelling in te gaan: atheisme haalt haar moraliteit nergens vandaan, aangezien het wat mij betreft geen religie/stroming is. Derhalve haalt iedereen zijn of haar moraliteit ergens anders vandaan dan religie, aangezien iedereen een 'ethische knobbel' heeft.

Ik denk dat, en het lijkt me voor de hand liggend, dat moraliteit zoals eerder is aangegeven, een combinatie van evolutie en socialisatie is. Religie heeft die socialisatie in documenten vastgelegd zodat daar maatschappelijk beter me eom te gaan is, vandaar het zogenaamde monopolie van gelovigen (fanatici. kan het niet laten 'ze' even door de mangel te halen..) op moreel besef.

Is het niet gewoon zo dat de basismoraal (die voor de meeste religies en atheisten hetzelfde zijn) gewoon die regels zijn die het mensensysteem stabiel maken?

Als de basismoraal destabiliserend zoun werken, dat zouden we het net zover geschopt hebben, nietwaar.

En ja, dit is een antropisch argument.

Wat verder iedereen hier zegt, dus.

* gaat naar Nigela Lawson loeren *

Wat parallax zegt, maar ik meen dat die ethische knobbel bij een bepaalde gelovige massa behoorlijk platgeslagen is.

die het mensensysteem stabiel maken?

Je bedoelt... de vreedzame status quo?

'Selfish gene' heb ik niet gelezen, maar ik heb een aantal jaren terug wel een documentaire over het Karremans-gen gezien. Hier is een transcriptie te vinden.

Ik meen dat moraliteit niet vast te leggen is met wetten of geschrift. Sterker nog, het verandert. Zodra er zognaamde morele wetten voorgeschreven worden verdwijnt er een stukje moraliteit bij de betrokkenen. Ook het stabiliseren van een systeem kan daarom niet. Panta Rhei.

Lol@dxtr

IK denk dat ook bij een 'niet vreedzame status quo' dezelfde regels gelden: Als je je niet conformeert, dan val je buiten de groep, en schaadt je de gezamenlijke belangen, wat maar weer aangeeft hoe belangrijk dat individu inderdaad is. Groepsgedrag is niet noodzakelijkerwijs moreel verheven boven het gedrag van een einselganger, nog sterker, door het sterke individu kunnen mensen corrigerend optreden, en kan de 'moraal' evolueren.

Wat gelul zegt. Onbedoelde all-caps 'ik' overigens. Ironisch.

Wow. Ik zie eigenlijk nergens één van de hamvragen goed opkomen.

Wat is nu eigenlijk moraliteit? Wat verstaan wij eronder? Wat betekent het?

Het lijkt me namelijk nogal wiedes dat de gristelijke Moraliteit (dus zoals begrepen volgens de gristen) nooit op kan komen uit iets anders dan God (ie. (de juiste) religie). Anderzijds begrijpt de pragmatist: Moraliteit == een bepaalde manier van handelen (en niet meer). Zodoende: voor de één blijkt moraliteit een geheel andere betekenis te hebben dan de ander. Probleem: Jaapje zegt A, Pietje zegt B en beide kletsen langs elkaar heen.

Ik zie dan ook hierboven kreten als: "een mens an sich kan geen moraliteit hebben". Dat lijkt me iets zeggen over wat die moraliteit dan (in de semantiek waarin de auteur zit) is.

Zo gaat de etymologie van "morality" als goedheid (of iig met die connotatie van good conduct) enkel terug tot zo eind 16e eeuw voor personen (al iets eerder voor verhalen). Daarvoor was het gewoonweg zoiets als "karakter" of (niet noodzakelijk goede) "manieren". (Begin 17e eeuw is de betekenis van "ethiek": "de wetenschap van de moraal". Het gaat dan om het karakter van personen.)

Daarmee zou ik zeggen dat ten eerste moraliteit niet behoort tot een geloof (de meerderheid van de oude Griekse auteurs zagen het tenslotte los van door goden opgelegde wetten) en zeker niet los moet worden gezien van de mensen wier karakters en/of gedrag hier in het geding is.

Nu kan het natuurlijk zijn dat deze etymologische wortels irrelevant zijn (geworden). Maar dan lijkt het me wel even verstandig en beduidend meer zinvol om te kijken wat moraliteit dan wel betekent, voordat de ene na de andere kreet erover wordt neergetypt. :]

Mwoa, ik denk dat er best consensus is in dit topic over wat 'moraliteit' is (lees:in de praktijd betekent), maar dat er ook gesteld wordt moraliteit ontastbaar is.

Het perse moeten definieren van moriliteit is misschien wel moraliteit.

Dat 'mensen an sich niet over een moraal kunnen beschikken' was dan ook een quote van iemand die propageerde dat moraliteit buiten de mens zelf lag, namelijk bij een hogere macht. Om die discussie voort te zetten poneerde ik aldaar dat moraliteit een mechanisme moest zijn dat de grens beschreef tussen wat door de meerderheid als 'goed' en als 'kwaad' wordt gezien. Om preciezer te zijn is moraliteit dan datgene dat er voor zorgt dat men 'goed' doet.

Ik blijf erbij, het is ervaring.
Je leert zelf wat goed slecht of wenselijk is. Je geholen door je leefomgeving en je krijgt genoeg voorbeelden om zelf een ordeel te kunnen vormen. Je hoeft niet alles zelf te ervaren, dat hebben mensen voor jou voor jou gedaan. Sommigen hebben zelfs wetten of een religie verzonnen. Dat ook allemaal weer op basis van ervaringen van anderen.

pikorde, net zoiets.

De hamvraag is trouwens flink fout geformuleerd. Het atheïsme haalt haar moraliteit helemaal nergens vandaan, want het atheïsme bevat geen moraliteit.
Een betere vraag zou zijn, waar komt úw moraliteit vandaan? Wat weerhoudt u van het aanrichten van wat over het algemeen als 'kwaad' wordt gezien?

Atheïsten hebben wel een moraal: Gij zult niet geloven!

3 x daags:

Én, waar komt dat vandaan, uiteraard.

Dit is een gouwe ouwe he sha-baz, die in elk eerste jaar van een philosofie opleiding zit.

Anyway, moraliteit is natuurlijk een construct. Mijn moraliteit is als volgt: ik doe geen dingen, waarvan ik niet zou willen dat iemand anders ze mij aan zou doen. Dat is volgens mij de enige moraliteit die er bestaat. Daarnaast hang ik een soort van hedonisme aan dat ik "compassionate hedonism" tracht te noemen. We zijn allemaal maar een keer op aard, dus laten we het maar zo leuk voor elkaar maken als het kan.

Dit had ik zelf bedacht, tot ik een paar jaar geleden voor het eerst Michel Onfray las. Hij schrijft precies wat ik vind, en mocht je 'm nog niet kennen: een absolute aanrader, en ik denk dat je 'm erg kunt waarderen. Meer info natuurlijk op http://en.wikipedia.org/wiki/Michel_Onfray.

An adamant atheist, he [onfray] considers religion to be indefensible. He regards himself as being part of the tradition of individualist anarchism, a tradition that he claims is at work throughout the entire history of philosophy and that he is seeking to revive amidst modern schools of philosophy that he feels are cynical and epicurean. His writings celebrate hedonism, reason and atheism.

tss +60 comments om te ontdekken waar de moraliteit vandaan komt. En nog is men er niet achter...

Verrassing!


Duh! Stelletje lutsers!

Volgens Onfray is het de plicht van de mens te genieten. Elk ethisch handelen moet gebaseerd zijn op genot. In dit verband spreekt Onfray over een "esthetische ethiek". In zijn moraal is alles gericht op genot en wordt het menselijk lijden afgewezen.

Hierboven staat dat Onfray een nadruk legt op rede. Ik weet niet of dat waar is. Het is in ieder geval nogal ongenuanceerd.

Dubbele moraal sha-baz, dubbele moraal.

Ja maar ijsthee, wie gaat er nou filosofie studeren? Zoals ik ooit al tegen Harrie Weggelaar zei, filosofie studeren betekent de rest van je leven werkloos op de bank zitten, je afvragend waarom niemand je begrijpt.

Ik zie daar volgens mij zelfs een dubbele-D-moraal.

Heeft het Atheïsme moraliteit nodig? lijkt me een prima startpunt.

Ik denk dat het begrip moraliteit gerust terzijde kan worden geschoven. Correct en maatschappelijk gedrag is niet een vereiste voor humaan handelen en daarom ook een verkeerd begrip in deze discussie.

maatschappelijk verantwoord

Wat versta jij onder 'humaan handelen' en waar baseer je dat op?

Op de vraag "is moraliteit nodig" kun je toch flink kort zijn. Natuurlijk.
Zonder dat mensen goed doen, krijg je één grote teringzooi. Dat wil ik toch liever niet. Een paar haviken tussen de duifjes zorgt voor mooie films en een lekkere dosis spanning in 't vliegtuig, maar een complete ineenstorting van de moderne maatschappij zie ik dan weer niet zitten. Dit alles in navolging van de stelling dat moraliteit datgene is dat maakt dat men goed doet (ie. de noodzakelijke voorwaarde voor braafheid/goedheid/duifjesgedrag).

De vraag "heeft het atheïsme moraliteit nodig?" is dan weer lomp geformuleerd. Atheïsme heeft niets nodig, het kan het atheïsme aan de aantropomorfe broek roesten wat men al dan niet doet. Atheïsten hebben naturuurlijk wél moraliteit nodig, anders winnen ze geen verkiezingen of worden ze sip van hun ineenstortende samenleving.

Pardon voor de typefout-broekhoest daar.

Atheïsme is een moraliteit op zich.

Sha-Baz, waarom stel je dat (elementaire) filosofische vragen, als je je er eigenlijk niet mee bezig wilt houden? Dat "filosofie studeren betekent de rest van je leven werkloos op de bank zitten, je afvragend waarom niemand je begrijpt." is echt ontzettend kinderachtig.

moraliteit is niet gelijk aan goed doenTabun.
moralitiet is gelijk aan doen wat correct en maatschappelijk aanvaard is. Het hangt dus maar van de omgeving af of je ook daadwerkelijk humaan bezig bent.

Als god bestaat en alles heeft geschapen dan heeft hij ook de atheïsten gemaakt. Het beste bewijs dat god niet bestaat.

@tabun: "Op de vraag "is moraliteit nodig" kun je toch flink kort zijn. Natuurlijk.
Zonder dat mensen goed doen, krijg je één grote teringzooi."

Dit is een non-sequitor. Moraliteit betekent niet dat mensen "goed" doen. Bovendien zullen veel mensen de "grote teringzooi" beter vinden dan jouw alternatief.

Caroline Tensen is het beste bewijs dat God niet bestaat.

De Selfish Gene is hier al aan aantal keren aangehaald. Waar dat over gaat is dat mensen eigenlijk voorplantingsorganen voor de genen zijn. Het gaat om de genen en hun voortbestaan, de rest is bijzaak. vandaar het selfish uit de titel.

Een van de interessantste ideeen uit het boek is het bestana van memen. Memen zijn ideeënstelsels die zich ook kunnen voortplanten (als een roddel, zeg maar) en daartoe allerlei mechanismen tot hun beschikking hebben, zoals straffen ("geloof in mij, of brandt in de hel", bijvooreeld. Als een gene hardware is, dan is een meme software.

Zoek verder zelf maar via de bekende internets (indien uw ISP die doorgeeft, dat is)

/Lui als Nigella Lawson

@lecram: jezus mina, dat is wel de meest banale uitleg die er bestaat, en wordt zelfs in de bijbel zelf onderuit gehaald.

Moraliteit is wel goed, want moraliteit zorgt voor stabiliteit. Zonder zouden we uitsterven.

En uitsterven is slecht.

Aangezien god dus niet bestaat zijn de tien geboden gebaseerd op menselijke normen en waarden. Dat is dus onze moraliteit.

Ze zullen mij gelijk geven in de bijbel (het sprookjesboek bij uitstek). Ha ha, dat zou pas stom zijn IJsthee.

@boog: Ja, dat hele memen idee is een mooie (kapitalistisch) uitgemolken koeitje. Precies hetzelfde werd namelijk al vanaf de jaren 60 door de eerste postmoderne denkers gepostuleerd.

The Selfish Gene is wat mij betreft een slecht boek, en ik zie niet in waarom iemand het hoger zou moeten achten dan pak em beet de scientology uitleg.

@boog
dankzij onze moraliteit sterven de dieren uit en dat is dan weer slecht.

Maar ja das de eigen schuld van die dieren....hadden ze maar moraliteit moeten hebben

Moraal: de heersende zeden en gebruiken. Waarom hangen gelovigen zo aan moraal, en waarom claimen ze het alleenrecht? Omdat moraal hun hiërarchie in stand houdt. Als atheïst zeg ik: moraal heb ik niet nodig. Ik weet zelf hoe ik een goed mens kan zijn.

@pino: "Als atheïst zeg ik: moraal heb ik niet nodig. Ik weet zelf hoe ik een goed mens kan zijn."

Maak je nou een grapje? Je zegt dus: Ik heb geen moraal nodig, want ik heb een moraal.

Wat is er dan slecht aan? Het is gewoon een aardig idee. Of het waar is boeit me eigenlijk niet (antirealist zijnde). Het is een model, en dus bij voorbaat kansloos. Maar ondertussen wel een goed stuk gereedschap, al is het maar om je de kans te geven te ontdekken waar de grenzen van het model liggen, a la de vroege Wittgenstein, zeg maar.

Of een ander antwoord:

Van me moedertje!

Moraal hoeft toch niet persé uit een geloof voort te komen? Gewone menselijke normen en waarden voldoen ruimschoots.

Ik doe niet aan smilies ijsthee, de rest vogel je zelf maar uit.

Individualisme en moraal gaan eigenlijk niet goed samen.

Een moraal wordt volgens de definitie opgelegd door de omgeving ijsthee. Dat heb ik niet nodig.

Sorry Sha-Baz, ik werd door mijn passie voor het onderwerp verblind voor enig sarcasme.

;-)

wat Pino zegt!

Nee hoor pino. Een moraliteit is individueel. Je bedoelt dus te zeggen dat je er niet van houdt als anderen hun moraal aan jou opdringen.

@Pino: Dat is dus de vraag: wat zijn "Gewone menselijke normen en waarden voldoen ruimschoots."? Blijkbaar heb jij een idee van normen en waarden, en dat is dus een moraal.